Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Powstał w drugiej połowie XVII w., z początkiem masowego osadnictwa Żydów i powołaniem żydowskiej gminy wyznaniowej. Z biegiem lat zajmował coraz większy obszar; bo chowano na nim nie tylko Żydów z Szydłowca, ale i pobliskich, a nawet dalej położonych miejscowości, nie mających własnego cmentarza – z Suchedniowa, Bodzentyna, Wąchocka, Psar.

Dzisiejszy obszar cmentarza to mniej więcej 1/3 jego dawnej powierzchni. Jeszcze w 1945 roku kirkut graniczył od zachodu z dzisiejszą ulicą Kościuszki. W roku 1957 władze cmentarz zamknęły, a następnie przeznaczyły jego teren pod zabudowę. Na jego najstarszej części urządzono boisko nowo wybudowanego liceum ogólnokształcącego, na kolejnych – dom towarowy i sklep meblowy – dzisiaj market "Lewiatan". Nagrobki z tego terenu przeniesiono na teren obecnie istniejącego cmentarza, umieszczając je ciasno obok siebie w kilku rzędach. Cmentarz otoczono kamiennym murem, wybudowano też bramę nawiązującą stylistycznie do tradycyjnego zdobnictwa żydowskiego.

W wyniku kilkakrotnych inwentaryzacji ustalono, że na obecnym obszarze kirkuta znajduje się 3100 nagrobków. Mają formę tradycyjnej żydowskiej macewy – prostokątnej kamiennej płyty, często zaokrąglonej w górnej części. Na każdej jest umieszczona inskrypcja w języku hebrajskim i piktogram z symboliką dotyczącą życia zmarłego. Groby pochodzą głównie z lat 1901 – 1939. Około 20% to nagrobki starsze, z lat 1851 – 1900. Najstarszych, z lat 1831 – 1850 jest tylko około 60.

Nagrobki były wystawiane zwykle w pierwszą rocznicę śmierci. Ich symbolika nawiązuje do płci zmarłej osoby, zajęcia, a także jej pobożności. Na przykład świece w lichtarzu, niekiedy złamane, występują tylko na nagrobkach kobiet; bo właśnie do kobiety należało ich zapalanie w piątkowy wieczór i rozpoczynanie świętowania szabatu. Księgi ustawione na półce, na nagrobkach męskich mówią o tym, że zmarły był rabinem, uczonym w Piśmie, nauczycielem lub lektorem w synagodze. Dłonie w charakterystycznym geście błogosławieństwa symbolizują potomka biblijnego rodu kohenów, czyli kapłanów. Wizerunek lwa mówił o szerzeniu i obronie wiary, jeleń to symbol pokolenia Naftalego, korona na nagrobkach męskich i żeńskich symbolizuje wyjątkową religijność. Gołąb to zgoda i miłość małżeńska, a orzeł, umieszczany głównie na nagrobkach kobiet mówi o opiekuńczej pomocy Pana, odwadze i miłości. Ptak w locie, trzymający w dziobie złamaną gałązkę życia to symbol zmarłej przedwcześnie niezamężnej dziewczyny. Ptak karmiący pisklęta informuje o śmierci młodej matki wychowującej dzieci.

Żydowskie inskrypcje nagrobne są odmienne od chrześcijańskich. Podkreślają żal i pustkę po zmarłym, opisują jego życie i cechy charakteru. Ich wyjątkowość podkreśla także język hebrajski, który był u polskich Żydów, mówiących w jiydysz lub po polsku – wyłącznie językiem modlitwy. Wśród szydłowieckich macew nie ma dwóch takich samych, a kunszt wykonania liternictwa i piktogramów wystawia jak najlepsze świadectwo szydłowieckim kamieniarzom. Szydłowiecki cmentarz jest odwiedzany przez wielu potomków pochowanych tu osób, a także chasydów - wyznawców nauki cadyka, spoczywającego w ohelu wybudowanym niedawno w miejscu jego pochówku.

(kp)

Sport

Strzał w dziesiątkę na Turnieju Karate

Aż 10 medali w tym 4 złote, 1 srebrny i 5 brązowych zdobyli zawodnicy Akademii Karate Szydłowiec...

Więcej...
"RANDORI CUP" z udziałem "MUSHIN" Honbu Dojo

30 listopada 2019 roku reprezentacja Kyokushin Karate Matsushima Polska "MUSHIN" Honbu Dojo...

Więcej...
Prestige Karate CUP 2019

19 października 2019 roku reprezentacja Kyokushin Karate Matsushima Polska "MUSHIN" Honbu Dojo...

Więcej...
Międzynarodowy Turniej Shinkyokushinkai

Trzynastu zawodników z Akademii Karate Szydłowiec reprezentowało nasze miasto w V...

Więcej...

Edukacja

IX Gminny Konkurs „Wiedzy o AIDS/HIV

W Publicznej Szkole Podstawowej im. Biskupa Jana Chrapka w Majdowie w ramach światowego Dnia...

Więcej...
„Projekt edukacyjny „Nasze miasto – Nasza Ojczyzna”

20.11.2019 uczniowie klas 2 Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Jana Pawła II w Szydłowcu...

Więcej...
Przedszkolaki po pasowaniu

„Pasowanie na Przedszkolaka” to jedna z najważniejszych uroczystości  w Przedszkolu Samorządowym...

Więcej...
„Szkoła Pamięta”

W Sadku są takie miejsca, o których trzeba pamiętać, wiedzą o tym pracownicy i uczniowie...

Więcej...

Kultura

koncert w Muzeum „W krajobrazie tradycji – DŹWIĘKAMI WOKÓŁ STRYJEŃSKIEJ”

Wieczór 17 października br. w Zamku Szydłowieckich i Radziwiłłów rozbłysnął feerią muzycznych...

Więcej...
Komunikat!

Wydział Informacji i Promocji Urzędu Miejskiego w Szydłowcu jest w trakcie opracowywania...

Więcej...
Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych laureatem "Wierzby"

Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu zdobywcą dwóch pierwszych nagród w konkursie...

Więcej...
XXVII PRZEGLĄD KAPEL I ZESPOŁÓW LUDOWYCH STYLIZOWANYCH im. JANA DERLETY

XXVII PRZEGLĄD KAPEL I ZESPOŁÓW LUDOWYCH STYLIZOWANYCH im. JANA DERLETY organizowany przez...

Więcej...